Ticaret ve İş Ahlakı

İL : ERZİNCAN

AY-YIL : NİSAN-2010

TARİH : 30.04.2010

يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُواْ لاَ تَأْكُلُواْ أَمْوَالَكُمْ بَيْنَكُمْ بِالْبَاطِلِ إِلاَّ أَن تَكُونَ تِجَارَةً عَن تَرَاضٍ مِّنكُمْ وَلاَ تَقْتُلُواْ أَنفُسَكُمْ إِنَّ اللّهَ كَانَ بِكُمْ رَحِيماً

Ticaret ve İş Ahlakı

Muhterem Müslümanlar

Hangi işle meşgul olursak olalım o işle ilgili genel kuralları bilmemiz gerektiği gibi, Dinimizin de çalışmakla ilgili ortaya koymuş olduğu ahlaki ilkeleri de bilmemiz gerekmektedir. Aldatmamak, hile yapmamak, yalan söylememek, rüşvet alıp-vermemek, Allah’ın haram kıldığı şeylere tevessül etmemek gibi ahlaki ilkeler üzerine kurulmuş bir iş hayatı, kişiye dünya ve ahiret mutluluğu getirecektir.

Kıymetli Müminler

Yüce Rabbimiz (c.c.), Kur’an-ı Kerimin değişik ayetlerinde bizlere şöyle buyurmaktadır. “Ey iman edenler, mallarınızı, sizden karşılıklı anlaşmadan (doğan) bir ticaretten başka haksız ‘nedenler ve yollarla' (batılca) yemeyin. Ve kendi nefislerinizi öldürmeyin. Şüphesiz, Allah, sizi çok esirgeyendir.” (1)“Ey iman edenler! Akitleri(n gereğini) yerine getiriniz.”(2) “Ölçüde ve tartıda hile yapanların vay haline! Onlar insanlardan (bir şey) ölçüp aldıkları zaman, tam ölçerler. Fakat, kendileri onlara bir şey ölçüp, yahut tartıp verdikleri zaman eksik ölçüp tartarlar. Onlar, büyük bir gün; insanların, âlemlerin Rabbinin huzurunda duracakları gün için diriltileceklerini sanmıyorlar mı?”(3) “Yine o (müminler) ki, emanetlerine ve verdikleri sözlere riâyet ederler.”(4)

Peygamber Efendimiz (s.a.s.)’den konumuzla ilgili şu hadisler nakledilmiştir. “Müslüman Müslüman’ın kardeşidir. Kusurlu bir malı din kardeşine satan hiçbir Müslüman’a satış helal olmaz. Meğerki malının ayıbını açıklaya.”(5) “Alış-verişte çok yemin etmekten sakının. Çünkü yemin malı sattırırsa da bereketini kaçırır”(6) “Emin ve doğruluktan ayrılmayan ticaret ehli (ayette sırat-ı müstakim ashabı olarak zikredilen) peygamberler, sıddıklar, şehitler ve Sâlihlerle beraberdir.”(7) “Allah müşteri iken  kolaylık gösteren, satıcı iken kolaylık gösteren, borcunu öderken kolaylık gösteren, alacağını ödetirken kolaylık gösteren kişiyi cennete koydu.”(8)

Kıymetli Cemaatimiz

İnsanoğlu için ancak çalıştığının karşılığı vardır. Bu karşılık hem dünyevi hem de uhrevidir. Rabbimizin bildirmiş olduğu, Sevgili Peygamberimizin de hayatına tatbik ettiği ve bizlere örnek olarak aktardığı emir ve yasaklara uyarak gerçekleştirilen iş hayatı, genel anlamda ibadet mertebesindedir. Bu sebeple; Söz verdiğimizde sözlerimizi yerine getirelim. İyi huylu ve güzel ahlâklı, şefkatli, merhametli, adaletli, faziletli, iffetli ve dürüst olalım. Aza kanaat, çoğa şükredelim. Fani dünyaya ait şeylerle öğünüp, kibirlenmeyelim. İnsanların işlerini içten, gönülden ve güler yüzle yapalım.

Hutbemizi bir ayetle bitiyoruz. “(Öyle) Adamlar ki, ne ticaret, ne alış-veriş onları Allah'ı zikretmekten, dosdoğru namazı kılmaktan ve zekatı vermekten ‘tutkuya kaptırıp alıkoymaz'; onlar, kalplerin ve gözlerin inkılaba uğrayacağı (dehşetten allak bullak olacağı) günden korkarlar.”(9)

Ahmet ÜNAL

Erzincan İl Vaizi

(1) Nisa, 4/29

(2) Al-i İmran, 5/1

(3) Mutaffifin, 83/1-6

(4) Müminun, 23/8

(5) İbn. Mace , Büyû: 34

(6) İbn. Mace , Büyû: 30

(7) Tirmizi, Buyu, 4

(8) İbrahim Canan, Kutub-i Sitte Tercüme ve Şerhi, Akçağ Yayınları: 3/13.

(9) Nur, 24/37