Peygamberimiz zamanında cereyan eden ve oruç kefâretinin gerekçesi olan olay şudur:
Bir adam "Mahvoldum" diyerek Peygamberimiz'e gelmiş ve ramazanın gündüzünde eşiyle cinsel ilişkide bulunduğunu söylemiş, bunun üzerine Peygamberimiz;
- Köle âzat etme imkânın var mı?
- Hayır, yok.
- Peş peşe iki ay oruç tutabilir misin?
- Hayır. Bu iş de zaten sabredemediğim için başıma geldi.
- Altmış fakiri doyuracak malî imkânın var mı ?
- Hayır.
Bu sırada Peygamberimiz'e bir sepet hurma getirildi. Peygamber bu hurmayı adama vererek yoksullara dağıtmasını söyledi. Adam "Bizden daha muhtaç kimse mi var?" deyince Peygamberimiz gülümseyerek "Al git, bunları ailene yedir" diyerek adamı gönderdi (Buhârî, “Savm”, 30; Müslim, “Sıyâm”, 81; Ebû Dâvûd, “Savm”, 37).
Bilerek kasten bir kişi Ramazan orucunu yeme, içme veya cinsel ilişki neticesinde bozar ise keffaret gerekir.Yukarıda aktarmış olduğumuz hadisten de anlaşılacağı üzere Keffarette sıralam vardır. Öncelikle bir köle azat etme (Bu durum günümüzde pek mümkün değildir), eğer bu yok ise o zaman iki ay peşpeşe oruç, bu durumda yerine getireliyor ise, o zamanda 60 fakiri sabahlı akşamlı doyurmak veya bu parayı onlara vermektir. Oruç tutmaya gücü yeten birisi bu sırayı atlayıp 60 fakiri doyurma cihetine gidemez.
Diş Çektirmek Orucu Bozar mı?
Diş çektirmek veya diş dolgusu, diş temizliği yaptırmak orucu bozmaz. Diş çektirilirken morfin vurulmasıda orucu bozmaz. Ancak bir hususa dikkat edilmesi gerekir. Diş çektirirken, kanama gerçekleşir ise bu kan yutulmamalıdır. Ayrıca diş temizliği sırasında ağza alınan maddeler yutulmaması gerekir. Eğer kan veya bu maddeler yutulur ise oruç bozulur. Bozulan bu orucun yerine Ramazan ayının dışında kaza edilmesi gerekir.
Oruçlu iken şeker düşmesi sonucunda orucunu bozmak zorunda kalan ne yapmalı?
Oruçlu olduğu halde şeker düşmesi veya başka bir hastalık sebebinden dolayı orucunu bozmak zorunda kalan kimse bu bozmuş olduğu orucu Ramazan ayının dışında bir gün kaza eder.
Hastalık için hap şeklinde ilaçları kullanmak orucu bozar mı?
Oruçlu bir kimse gıda veya deva (ilaç) cinsinden bir şeyi ister su ile, ister susuz olarak yer veya içerse orucu bozulur. Şafiî mezhebine göre; kendisine yalnız kaza gerekir. Hanefi mezhebine göre ise; hem kaza hem de kefaret lazım gelir. Ancak oruç bozmayı mübah kılacak ölçüde bir rahatsızlık sebebiyle ilaç almış ise, orucu bozulur ve kendisine yalnız kaza gerekir, kefaret gerekmez.
Merhem sürülmesi orucu bozar mı?
Deri üzerindeki gözenekler ve deri altındaki kılcal damarlar yoluyla vücuda sürülen yağ, merhem ve benzeri şeyler emilerek kana karışmaktadır. Ancak cildin bu emişi, çok az ve yavaş olmaktadır. Diğer taraftan bu yeme içme anlamına da gelmemektedir. Bu itibarla, deri üzerine sürülen merhem, yapıştırılan ilaçlı bantlar orucu bozmaz.
Kan Aldırmak Orucu Bozar mı?
Kan aldırmak orucu bozmaz. Nitekim Hz. Peygamber ihramlı iken ve oruçlu bulunduğu sırada kan aldırmıştır ( Buharî, Tıb,11, Sayd, 11, Savm, 22). Ayrıca Hz. Peygamber :"Üç şey vardır orucu bozmaz: Kan aldırmak, kusmak, ihtilam olmak.'' (Tirmizi, Savm, 24 ) buyurmuştur.
İğne Yaptırmak Orucu Bozar mı?
İğnenin orucu bozup bozmayacağı, kullanılış amacına göre değerlendirilebilir. Ağrıyı dindirmek, tedavi etmek, vücudun direncini artırmak, gıda vermek gibi amaçlarla enjeksiyon yapılmaktadır. Gıda ve keyif verici olmayan enjeksiyonlar, yemek ve içmek anlamına gelmediklerinden orucu bozmazlar. Ancak gıda ve/veya keyif verici enjeksiyonlar orucu bozar. Hastaya serum veya kan verilmesi de, aynı hükme tabidir.
Kalp Hastasının kullandığı dil altı hapı orucu bozar mı?
Bazı kalp rahatsızlıklarında dilaltına konulan ilaç, doğrudan ağız dokusu tarafından emilip kana karışarak kalp krizini önlemektedir. Söz konusu ilaç ağız içinde emilip yok olduğundan mideye bir şey ulaşmamaktadır. Bu itibarla, dilaltı kullanmak orucu bozmaz. Unutmamak gereken bir husus ise; Dil altına alınan hap asla yutulmamalıdır. Eğer yutulduğu takdirde oruç bozulur.
Göz Damlası Orucu Bozar mı?
Uzman göz doktorlarından alınan bilgilere göre, göze damlatılan ilaç miktar olarak çok az (1 mililitrenin 1/20'si olan 50 mikrolitre) olup bunun bir kısmı gözün kırpılmasıyla dışarıya atılmakta, bir kısmı gözde, göz ile burun boşluğunu birleştiren kanallarda ve mukozasında mesamat yolu ile emilerek vücuda alınmaktadır. Damlanın yok denilebilecek kadar çok az bir kısmının, sindirim kanalına ulaşma ihtimali bulunmaktadır. Bu bilgiler, yukarıdaki bilgilerle birlikte değerlendirildiğinde, göz damlası orucu bozmaz.
Diş Fırçalamak Orucu Bozar mı?
Diş fırçalamakla oruç bozulmaz. Bununla birlikte, diş macununun veya suyun boğaza kaçması halinde oruç bozulur. Orucun bozulma ihtimali dikkate alınarak, dişlerin imsakten önce ve iftardan sonra fırçalanması uygun olur.
Unutarak yemek içmek orucu bozar mı?
Unutarak yemek, içmek orucu bozmaz. Peygamber Efendimiz, "Bir kimse oruçlu olduğunu unutarak yer, içerse orucunu tamamlasın, bozmasın. Çünkü onu, Allâh yedirmiş, içirmiştir." buyurmuştur (Buhari, Savm, 26; Müslim, Sıyâm, 17). Unutarak yiyen içen kişi, oruçlu olduğunu hatırlarsa hemen ağzındakileri çıkarıp ağzını yıkar ve orucuna devam eder. Oruçlu olduğunu hatırladıktan sonra yeme-içmeye devam eden kişinin orucu bozulur.
Ramazan Orucunu Karşılama Orucu var mıdır?
Ramazanı karşılamak veya uğurlamak amacıyla oruç tutmanın dinî bir dayanağı yoktur.Nitekim Hz. Peygamber (s.a.v.), “Ramazanı bir veya iki gün önce oruçla karşılamayın. Eğer bir kimse adeti olduğu için bu günleri oruçla geçiriyorsa tutsun” buyurmuştur (Buharî, Savm: 14; Müslim, Sıyam: 21). Ramazandan bir veya iki gün önce oruç tutmak ise mekruhtur. Ancak, belirli günlerde oruç tutmayı âdet haline getiren kişilerin, oruç tuttuğu günlerin bu günlere denk gelmesi halinde oruç tutmasında sakınca yoktur.
Sabah kalktığında İhtilam olan kişinin orucu bozulur mu?
Sabah uykusundan uyandığında ihtilam olduğunu anlayan kişi gusül abdesti alıp, orucuna devam etmelidir. Çünkü bu durum orucu bozmaz. Ayrıca ağız veya burundan su yutulmadıkça yıkanmakla veya gusül abdesti almakla oruç bozulmaz.
Yukarıda yapmış olduğumuz izahatlar ışığında Buna göre geceden cünüp olarak imsak vaktine girmek oruca zarar vermediği gibi, oruçlu iken boy abdesti almak da orucu bozmaz.
Fidye, fitre veya zekat bir kişiye veya birkaç kişiye verilebilir mi?
Fidye, fitre veya zekatlar bir kişiye verilebileceği gibi birden fazla kişiyede ayrı ayrı verilebilir. Bir kişiye zekat verecek isek şu hususa dikkat etmemiz gerekir. Zekat olarak vermiş olduğumuz para kendisine zekat verdiğimiz şahsı zekat nisabına malik haline getirmemelidir. Böyle bir durum var ise o zaman zekatımızı bir kaç kişiye vermemiz daha uygun olacaktır.
Devamlı Hasta Olan ve İyileşmesi Mümkün Olmayan Bir Kişi Ramazan Orucunu Tutamaz ise ne yapmalı?
Oruç tuttuğu zaman, hastalığının artmasından veya uzamasından endişe edilen kimse ile, hastalığı sebebiyle oruç tutmakta zorlanan kişilerin Ramazan ayında oruç tutmayıp, iyileştikten sonra bunları kaza etmelerine izin verilmiştir. Uzman bir hekim tarafından oruç tutması halinde hasta olacağı bildirilen kimse de hasta hükmündedir. Kur’an’da “Ey inananlar! Oruç sizden öncekilere farz kılındığı gibi, Allâh’a karşı gelmekten sakınasınız diye, size de sayılı günlerde farz kılındı. İçinizden hasta olan veya yolculukta bulunan, tutamadığı günler sayısınca diğer günlerde tutar. Oruca dayanamayanlar, bir düşkünü doyuracak kadar fidye verir. Kim gönülden iyilik yaparsa, o iyilik kendisinedir. Eğer bilirseniz, oruç tutmanız sizin için daha iyidir.” buyrulmaktadır (Bakara 2/183-184).
Uzman bir doktor tarafından devamlı ve artık iyileşmesi mümkün olmayan bir hastalık teşhisi konulan kişiler tutamadıkları Ramazan Orucunun her bir günü için fidye verirler.
Gebe veya Emzikli Kadın Oruç Tutmayabilir mi?
Oruç tutmaları kendilerine veya çocuklarına zarar vermesi halinde, hamile kadınlar oruçlarını tutmayabilirler. Emzikli kadınlar da, sütlerinin kesilmesi ve çocuklarının zarar görebileceği durumlarda oruç tutmayabilirler. Hz. Peygamber buna müsaade etmiştir (Nesâî, Sıyam, 50-51, 62; İbn Mace, Sıyam,3).
Erzincan İl Müftümüz
Burhan İŞLİYEN İl Müftüsü
Fetva Sor
Fetva Merkezimize Sorularınızı ulaştırmak için tıklayınız..